Шинэ Барга Баруун хошууны тойм

ШББХ бол Хөлөнбуйр хотын Дундад, Орос, Монгол гурван улсын уулзварт байрлаж, манай орны цорын ганц Орос Монгол хоёр улс лугаа зах нийлж байгаа хошуу болно. Хойд талаараан Дундад улсын хамгийн том хуурайн хилийн боомт Манжууртай зах нийлж, Монгол улсад нэвтрэх улсын нэгдүгээр зэргийн улирлаар нээх Архашаат хилийн боомтой. Бүх хошуунд улсын хилийн шугам 515.4км байж, 2.52 түмэн тэгш дөрвөлжин километр нутаг дэвсрэгтэй, Тус хошуу Алтан-эмээл, Хөлөн, Архашаат гурван балгастай. Буйр, Хэрлэн хоёр сумтай, нэг малжлалын талбай（Орчин малчлалын талбай）-тай, хошуу засгын ордон нь Алтан-эмээлд байралдаг. Бүх хошуундаан Монгол, Хятад, Хотон, Манж, Дагавар, Эвенки, Орчин зэрэг 11 ястантай, 3.42 түмэн хүн амтай.

ШББХ-ны байршил баргын тал нутаг бол дэлхийд нэр алдартай Хөлөнбуйрын тал нутгийн чухал бүрэлдэхүүн хэсэг байж, бүх хошууны байгалийн нутаг бэлчээр 2.05 түмэн тэгш дөрвөлжин километр, Хөлөнбуйрыг төлөөлсөн Дундад улсын тавдугаар цэнгэг нуур болох Хөлөн нуур болон Дундад Монголыг заагалсан Буйр нуур цөм тус хошуунд байдаг. Ялангуяа тус хошуунд уурхайн гаралт элбэг байж, 《Зүүн талаараа нь мөнгө, баруун талаараа нь төмөр, өмнө хэсэгт нь чулуун тос, умрад хэсэгт нь нүүрс , газар болгонд нь ман шүртэй 》гэсэн сайхан нэрийдэлтэй юм.

ШББХ тус газар нутгийнхаа давуулга байдалдаан түшиглэж, зөв хөгжилтийн сэтгэц болон эл үндэстэн ястны төрийн албатан олон түмнийхээ хүчинд, бүх хошууны аж ахуй нийгэм чанарлаг бөгөөд түргэн хөгжиж, 2008 онд эдийн засгийн ерөнхий орлого 10 доншуур төгрөгт хүрчээ.

Тус хошуу 《газрын байц, эх баялага, соёл иргэншил》 гурван том давуулагдаан түшиглэж, 4161 түмэн төгрөгийн бэл оруулж, Алтан далайн эргэ, Мөнгөн далайн эргэ, Богд уулын тахилга, Улааннуур нуга газрын шувуудыг сонирхуулах зэрэг жуулчлалын үзэмжит орныг өндөр эхлэлттэй, дээд дэсээр төлөвжүүлэн нээнэ хөгжүүлж, эх байгалиар жуулчлуулах, ардын зан үйлийг сонирхуулах хот бүс нутгийн соёл иргэншлийг ойлгох《Том жуулчлал》–ын баазтай болов. 2007 онд бүх хошуугаараан 32.6 түмэн жуулчдыг хүлээнэ авч, жуулчлалыг хүлээж авсан орлого нь 1.6 доншуур төгрөгт хүрч, тус бүр 2004 оны жил дундажийн орлогоос 23.8 ба 33.7 нэмэгдэн, Дундад улсын амь ахуйн жуулчлалын том хошуу шияны 100 хүчирхэгт орж, бүх талаар өрсөлдөн дээшлэв.